De Historie van HC 's-Hertogenbosch

Oprichting
De R.K. Mixed Hockeyclub 's-Hertogenbosch, thans HC ‘s-Hertogenbosch werd op 14 juli 1937 opgericht. De club is ontstaan uit de sportvereniging van de "Provinciale Noord-Brabantsche Electriciteitsmaatschappij’, de P.N.E.M, het huidige Essent.

De club is sinds 1932 actief in de Zuid-Nederlandse hockeybond onder de naam PSV (PNEM Sport Vereniging. Doordat in de Zuidelijke hockeybond maar een beperkt aantal verenigingen deelnam, kwam snel de wens om aansluiting te zoeken bij de Nederlandse Hockey Bond. Echter tot deze bond mochten geen bedrijfsgelieerde verenigingen toetreden en dat maakte een reorganisatie van de PNEM Sportvereniging noodzakelijk. Op 14 juli 1937, in het toenmalige Hotel Royal aan de Visstraat, viel het besluit om als zelfstandige vereniging door te gaan en werd de oprichting van de Mixed Hockey Club ’s-Hertogenbosch met een ferme klap van de voorzitter, bekend gemaakt. De vereniging bestaande uit vijf bestuursleden en tien leden, benoemde direct vijf verschillende commissies om voortvarend aan de slag te gaan.
Inmiddels zijn er zo'n 2500 leden en ontelbare vrijwilligers!

Verenigingsnaam
De verenigingsnaam is verschillende keren gewijzigd. Van Sportvereniging PNEM naar MHC ’s-Hertogenbosch. In 1947 werd besloten om lid te worden van de Nederlandse Katholieke Sportbond (NKS). Dit had tot consequentie dat een bisschoppelijk gedelegeerde toetrad tot het bestuur en de naam toen veranderde in RK MHC ’s-Hertogenbosch. De officiële naam van de club is nu Hockeyclub ’s-Hertogenbosch, maar in de volksmond wordt toch vooral over HC Den Bosch gesproken.

Accommodatie
De club had het eerste "onderkomen” aan –notabene- de Kampdijklaan in Vught. Later werd er gespeeld aan de Hekellaan in ’s-Hertogenbosch, op het complex waar nu de rugbyclub speelt. In 1951 werd het stadion de Vliert met bijbehorende hockeyvelden in gebruik werd genomen. Vanaf 1967 maken we gebruik van het complex aan de Oosterplas. De familie Olderaan stelde een ‘tuinhuis’ ter beschikking om thee en koffie te zetten. De Gemeente plaatste op hoge wielen staande schaftwagens die voorzien, van toilet en stromend water, als kleedkamer konden dienen. In 1968 is het oude gedeelte van het huidige clubhuis geopend.

Verenigingskleuren
De verenigingskleuren zijn ook steeds net als de naam van de vereniging onderhevig geweest aan veranderingen. De eerste clubkleuren, Rood-Geel-Blauw, waren de PNEM-kleuren. In de elektriciteitswereld bekent als ‘Fasen kleuren’. Tijdens de oorlogsjaren was de textiel schaarste de oorzaak van het veranderde tenue in Wit-Zwart. Na de oorlog droegen dames een rok van Schotse ruit met Witte blouse. Kort daarna werden de kleuren Grijs-Blauw gebruikt, terwijl vanaf 1958 werd gekozen om in huidige Zwart-Geel te gaan spelen.

Kampioenschappen
De vereniging heeft in haar bestaan vele kampioenen voorgebracht. In 1938 werd het eerste kampioenschap al behaald. Toen nog van de 3e klasse van de KNHB. In een krantenartikel dat waarschijnlijk dateert uit 1942, wordt melding gemaakt dat leden van PNEM (toen al onder de naam MHC ’s-Hertogenbosch) deelnamen aan vertegenwoordigende teams. Dames zoals Tini Rox, R.v.Gool, K.Krete, M.Gips en heren zoals E.v.Gool, J.v.Woensel hielden de naam van de vereniging hoog op nationaal niveau.
In de jaren vijftig worden Wies Kuijpers, Riet Kuper en Anton Brouwer in onze nationale teams gekozen. Nadat de vereniging sterker groeit, komen ook meer spelers in een vertegenwoordigend veld- of zaalhockeyteam. Nel van Kollenburg, Miep Voets, Hanneke Schuurmans, Jetty van de Linden, Hans van Bavel, Bart van Lith, Rob Elsenaar, Carel van der Staak. In deze tijd zijn ook Paul Jansen, Harrie Govers, Rini Elsenaar, Walter Beekers en Paul de Leeuw uitgekomen voor diverse Bondsteams. Laten we ook de resultaten van Dames 1 niet vergeten, die toen zeven jaar achtereen Nederlands Zaalhockeykampioen werden. Na enkele mindere jaren zie je de nieuwe opkomst van de vereniging in de jaren tachtig. Het eerste kunstgrasveld (oktober 1983) heeft hieraan een enorme impuls gegeven wat resulteerde in een promotie van Heren 1 naar de landelijke Hoofdklasse (1984). Vanaf de jaren negentig zie je de groei van de vereniging samen gaan met de prestaties van zowel Dames 1 als Heren 1.
Namen die bij deze successen genoemd mogen worden zijn Mijntje Donners, Ageeth Boomgaardt, Minke Booij, Neel van de Leeuw, Margje Teeuwen, Esther Verhoeven, Dillianne van de Boogaard, Lieve van Kessel, Janneke Schopman, Maartje Goderie, Maartje Paumen, Marc Lammers, Jeroen Delmee, Rob Derikx, Sander van der Weijde, Marc van Wijk, Ronald Jansen, Dennis Dijkshoorn, Mathijs Brouwer, Raoul Ehren, Sjoerd Marijne en Piet-Hein Geeris.

De vrouwen promoveerden in 1991 naar het hoogste niveau en hadden toen al de nog jonge Ageeth Boomgaardt en Mijntje Donners in de gelederen. Zij zijn met die basis uitgegroeid tot een ware grootmacht in het Nederlandse dameshockey. Sinds 1998 werd 16 keer het kampioensschap behaald. Enkel in 2009 en 2013 moest de eer aan Amsterdam worden gelaten. Daarnaast hebben zij in 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008 en 2009 de Europa Cup I gewonnen en in 2010, 2011 en 2013 wonnen zij de opvolger van dit toernooi, de Club Champions Cup (CCC). Naast eerder genoemde namen hebben ook onder meer de internationals Minke Booij, Dillianne van den Boogaard, Janneke Schopman, Margje Teeuwen, Jacqueline Toxopeus, Maartje Goderie bijgedragen aan dit continue succes.

De mannen debuteerden in het seizoen 1984/85 op het hoogste niveau om meteen dat jaar weer te degraderen. In 1993 werd middels het kampioenschap in de Overgangsklasse opnieuw promotie gemaakt. In 1997 werd de play off finale nog verloren van Amsterdam, maar in 1998 en 2001 werd het landskampioenschap wel behaald. In de finale van 1998 werd afgerekend met Amsterdam en in 2001 werd er gewonnen van Oranje Zwart. In 1999 werd het Europacup I toernooi gewonnen door in de finale het Spaanse Club Egara te verslaan.

Momenteel telt HC ’s-Hertogenbosch circa 2500 leden en is daarmee de op één na grootste club van Nederland. De club heeft ontelbare vrijwilligers, 49 miniteams, 62 jeugdteams en 51 senioren- en veteranenteams.

Bron: archief Hans van Bavel